Dolar : Alış : 4.8000 / Satış : 4.8086
Euro : Alış : 5.5924 / Satış : 5.6025
HAVA DURUMU
hava durumu

Karacabey34°CParçalı Bulutlu

- Hoşgeldiniz - Sitemizde 11 Kategoride 2830 İçerik Bulunuyor.

SON DAKİKA

CHP’Lİ SARIBAL:ŞEKER PANCARININ YOK EDİLMESİ İÇİN DÜĞMEYE BASILDI

22 Şubat 2018
Bugün: 1 - Toplam Okuma: 115
Ana Sayfa » Yurt Haberleri»CHP’Lİ SARIBAL:ŞEKER PANCARININ YOK EDİLMESİ İÇİN DÜĞMEYE BASILDI
CHP’Lİ SARIBAL:ŞEKER PANCARININ YOK EDİLMESİ İÇİN DÜĞMEYE BASILDI

(Basın Açıklaması- 22 Şubat 2018)

Önce 24 Aralık 2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Şeker Kurumu kapatıldı ve bu Kuruma ait yetkiler Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na devredildi. Böylelikle sektör bağımsız bir düzenleyici/denetleyici otoriteden yoksun bırakıldı.


CARGILL DAYATTI, ŞEKER FABRİKALARI ÖZELLEŞTİRİLECEK

Daha sonra ülkemizde mısırdan Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) üreten ABD’li gıda devi Cargill “Şeker Piyasası Mevcut Durum ve Değerlendirme Raporu” hazırladı. Bu rapora göre; şeker fabrikalarının özelleştirilmemesi ve piyasanın serbestleştirilmemesi hem ekonomik hem de tüketici boyutlarında çok ciddi sorunlar yaratmıştır. Özetle;

Ø Piyasada tüketilen şeker dünyadaki en pahalı ikinci şekerdir.

Ø Kotalarla kısıtlanan NBŞ üretimi gıda ve içecek sektörünün talebine yetişememekte, bu da gıda enflasyonuna yol açmaktadır.

Ø Avrupa şeker piyasasının Ekim 2017’de tümüyle serbestleşmesinden sonra şekerde kota uygulayan tek ülke Türkiye kalmıştır.

Ø Kotalarla korunan ve sübvanse edilen şeker pancarı tarımı verimlilik açısından dünya ortalamasının altındadır.

Ø Kamuya ait şeker fabrikaları verimli çalışmadıklarından son beş yılda 878 milyon TL zarar etmişlerdir.

CARGILL RAPORU ÖZELLEŞTİRMEYE ZEMİN HAZIRLADI

Bu rapor birçok gerçeği kamuoyundan gizlemek için hazırlanmıştır. Avrupa Birliği’nde şeker pancarı çiftçisi dekar başına 25 Euro destek almakta, 26 Euro da referans fiyat var, toplam 50 Euro’ya ulaşıyor. Ancak desteği doğrudan çiftçiye verdikleri için, maliyet düşük gibi değerlendirilmektedir. Almanya 25 Euro destek verirken şekerin kilosunu 4 liraya satmakta, bizde de şeker 4 liradır. Bunun yanı sıra özellikle Konya, Kayseri, Afyon, Kütahya, Eskişehir gibi illerde maliyet bakımından AB ile başa baş durumdayız.

ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI 14 FABRİKAYI SATIŞA ÇIKARDI

Bu raporun ardından Başbakan Binali Yıldırım AKP’nin Şeker Fabrikasının bulunduğu illerin milletvekillerini topladı. Daha sonra kamuoyunda hiç tartışılmadan özelleştirme kararı çıktı.

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından 20 Şubat 2018 tarihinde Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.ye ait Bor, Çorum, Kırşehir, Yozgat, Erzincan, Erzurum, Ilgın, Kastamonu, Turhal, Afyon, Alpullu, Burdur, Elbistan, Muş Şeker fabrikalarının özelleştirilmesi için ihaleye çıkarıldı.

ŞEKER PANCARININ EKONOMİK VE SOSYAL KATKILARI

Şeker pancarı tarımı ülkemiz ekonomisine çok önemli katkılar sağlamıştır. Pancar yalnız sanayi hammaddesi değil, aynı zamanda besi hayvancılığında çok değerli bir yem olan yaprak, baş ve posa ile bir yem bitkisidir.

Tarımı ve sanayisi ile birlikte yaklaşık 10 milyona yakın insanın geçimini sağlayan şeker pancarı tarımı ve sanayisi, sağladığı çevresel ve sosyal faydaların yanı sıra ülke ekonomisine toplam 17,4 milyar TL değerinde katkı yapmaktadır.

Türkiye’nin yıllık şeker ihtiyacı yaklaşık 3 milyon ton civarında iken şeker pancarı fabrikaları yılda yaklaşık 2,3 milyon ton üretim yapmaktadır. Yaklaşık 350 bin çiftçi ailesi bu işten ekmek yemektedir.

KONYA’NIN PANCAR ÜRETİMİNDEKİ PAYI YÜZDE 30 

Şeker pancarı tarımı; Doğu Karadeniz, Ege ve Akdeniz’in sahil şeridi ve Güney Doğu Anadolu Bölgesi dışındaki tüm bölgelerde yapılmaktadır. 2017 yılı itibariyle il bazında en yüksek üretim Konya’da (üretim 6 milyon ton, payı yüzde 30) gerçekleştirilmekte; bu ili Yozgat (üretim 1,9 milyon ton, payı yüzde 9), Aksaray (üretim 1,2 milyon ton, payı yüzde 6) ve Kayseri (üretim 1,1 milyon ton, payı yüzde 5) izlemektedir. Şeker fabrikalarının özelleştirilmesi ve pancar üretiminin tasfiye edilmesi halinde bu yörelerde alternatif bir ürün üretme şansı bulunmamaktadır.

PANCARDA KOTALI ÜRETİME 1998 YILINDA GEÇİLDİ

1998 yılında üretimin 22 milyon tonu aşması üzerine kotalı üretim sistemine geçilmesi ve 2000 yılında şeker sanayinin özelleştirme kapsamına alınmasıyla sektörde hızlı bir gerileme dönemi yaşanmaya başlamıştır.

1998 yılında pancar eken çiftçi sayısı 490 bin iken günümüzde 105 bine düşmüş; pancar ekim alanları ise 500 bin hektardan 340 bin hektara gerilemiştir.

2016 yılında kendilerine tahsisi edilen kotayı dolduramayan üreticilere ceza kesilmesine karşılık, 2017 yılında kotanın üzerinde üretim yapan çiftçilerin ürünleri ucuza (ton başına 210 lira yerine 110 liradan) alınmıştır. Çiftçi bir yıl boyunca binbir emekle yetiştirdiği ürününü değer fiyatına satamamıştır.

NBŞ ÜRETİMİNDE NİŞASTA KAYNAĞI OLARAK MISIR KULLANILIYOR

Türkiye’de sakaroz kökenli pancar şekeri ve nişasta kökenli şeker (NBŞ) olmak üzere iki tür şeker üretimi bulunmaktadır. NBŞ üretiminde nişasta kaynağı olarak mısır kullanılmaktadır. NBŞ şuruplarının glikoz şurubu ve früktoz şurubu olmak üzere iki temel grubu bulunmaktadır. Früktoz şurupları AB’de izoglukoz, dünyada ise genelde yüksek früktozlu mısır şurubu olarak adlandırılmaktadır.

AVRUPA BİRLİĞİ’NDE NİŞASTA BAZLI ŞEKER KOTASI YÜZDE 5,1

Avrupa Birliği, beyaz şeker kotasını 17 Aralık 2013 tarihli ve 1308/2013 sayılı tüzükle toplam 13,5 milyon ton; izoglukoz üretim miktarını da kuru madde bazında 720 bin ton olarak belirlemiştir. AB’de izoglikoz kotasının toplam şeker kotasına oranı yüzde 5,1’dir (yaş ağırlık olarak yüzde 7).

YÜZDE 10’LUK NBŞ KOTASI HER YIL ARTIRILIYOR

2001 yılında yürürlüğe giren 4634 sayılı Şeker Kanunu’nun 3’üncü maddesine göre, NBŞ için ülke toplam şeker kotasının yüzde 10’u kadar kota tahsis ediliyor. Bakanlar Kurulu bu oranı, yüzde 50’sine kadar artırıp eksiltebiliyor.

NBŞ KOTASININ YÜZDE 44’Ü CARGILL’E TAHSİS EDİLİYOR

2015-2016 pazarlama yılında NBŞ için Şeker Kurulu tarafından 250 bin ton olarak belirlenen kota Bakanlar Kurulu’nca yüzde 25 oranında artırılarak 313 bin tona çıkarılmıştır. 2016-2017 pazarlama yılında NBŞ kotası 265 bin ton belirlenmiş olup; bunun 116 bin tonu (yüzde 44’ü) Cargill tarafından kullanılacaktır.

TÜRKŞEKER’İN 25 ŞEKER FABRİKASI BULUNUYOR

TÜRKŞEKER şeker sektörü açısından stratejik önemde bir işletme. İktisadi devlet teşekkülü konumundaki TÜRKŞEKER pancardan şeker üreten ve sektörde yüzde 50’den fazla paya sahip olan bir kuruluştur.

Türkiye’de pancardan üretim yapan toplam 33 şeker fabrikası bulunuyor. Bunlardan 8 tanesi özel kuruluştur. TÜRKŞEKER’in 25 şeker fabrikası, 4 alkol fabrikası, 2 Makine fabrikası, 1 Elektromekanik Aygıtlar Fabrikası, 1 Tohum İşleme Fabrikası ve 1 Araştırma Enstitüsü bulunuyor.

NİŞASTA BAZLI ŞEKER ÜRETİMİNDE 5 ŞİRKET ÖNE ÇIKIYOR

Nişasta bazlı şeker üretiminde ise 5 şirket öne çıkmaktadır: Cargil Tarım ve Gıda San.Tic.A.Ş. (Bursa), Amylum Nişasta San. ve Tic. A.Ş. (Adana), PNS Pendik Nişasta Sanayi A.Ş. (İstanbul), Tat Nişasta San. ve Tic. A.Ş. (Adana), Sunar Mısır Entegre Tesis.San.Tic. (Adana)

Türkiye’de 2016/2017 dönemine ait pancar şekeri üretim kotası 2 milyon 362 bin ton iken izoglukoz (NBŞ) kotası ise 265 bin tondur.

ŞEKER FABRİKALARININ ÖZELLEŞTİRME SÜRECİ

Dünya Bankası ile yapılacak ikraz anlaşmasına esas olmak üzere, Bankaya verilen 10 Mart 2000 tarihli kalkınma politikası mektubunda; kamuya ait şeker fabrikalarında (TÜRKŞEKER) fiili özelleştirmenin 2001 yılında başlayacağı yer almıştır.

Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK)’nun 20 Aralık 2000 tarih ve 2000/92 sayılı kararında TÜRKŞEKER’in özelleştirme kapsamına alınmasına karar verilmiştir. Geçen sürede kamu şeker fabrikalarının özelleştirilmesi amacıyla birçok kez ihaleye çıkılmış; ancak ihale sonuçları Danıştay tarafından iptal edilmiştir.

ŞEKER FABRİKALARINI ÖZELLEŞTİRMENİN SUNUÇLARI

Kamuya ait şeker fabrikalarının özelleştirilmesinde belirli bir süre üretim zorunluluğu getirileceği belirtilmektedir. Ancak bu uygulama daha önce EBK ve SEK’in özelleştirilmesinde de getirilmiş; ancak bu kuruluşları satın alanlar tarafından hiçbir zaman uygulanmamıştır. Bu durumda aile bireyleriyle birlikte sayıları 2 milyonu aşan pancar üreticileri, şeker fabrikaları emekçileri ve şeker tüketicilerinin ciddi sıkıntılarla karşı karşıya kalmaları kaçınılmazdır.

Ø Doğu-Batı Arasındaki Gelir Uçurumu Artacak: Şeker üretiminin diğer fabrikalara göre daha az kârlı olduğu veya zarar ettirdiği tesisler, genel olarak ülkemizin azgelişmiş bölgelerinde kurulmuşlardır. Ancak bu fabrikalar, sosyo-ekonomik hayat üzerinde diğer yörelerdeki fabrikalardan daha fazla etkilidirler. Bu fabrikaların özelleştirilmesiyle Doğu Anadolu’da kamu işletmeciliğinin sosyo-ekonomik amaçları tümüyle terk edilmiş olacak; doğu–batı arasındaki gelir uçurumu artacak, istihdam düşecek, kırdan kente göç hızlanacaktır.

Ø  Şeker İthalatı Artacak: Gerek pancar üretimine kotalar getirilmesi gerekse çiftçinin üretimini sürdüremeyecek olması sonucu ortaya çıkacak olası şeker açığı, ihracat geri ödemeleri ile desteklendiği için daha ucuza şeker üreten ülkelerden ve özellikle AB’den ithal edilerek kapatılacaktır.

Ø Pancar Çiftçisinden Esirgenen Kaynaklar ABD ve Arjantin’in Mısır Üreticilerine Aktarılacak: Bu süreçte ucuz üretim yaptığı bahanesiyle nişasta kökenli şekerlere tanınan ayrıcalıklar sürdürülecek; ayrıca sanayide kullanılan şekerler tamamen mısırdan elde edilen şekerlere dayandırılacaktır. Ülkemizde pancar çiftçisinden esirgenen kaynaklar AB’nin pancar, ABD ve Arjantin’in mısır üreticilerine ve çokuluslu agro-sanayi tekellerine aktarılacaktır.

Ø Şeker Fabrikaları Emekçileri Mağdur Edilecek: Halen kamu şeker fabrikalarında 1.324’ü memur, 5.286’ü daimî işçi, 1.455’ü geçici işçi statüsünde olmak üzere 8.065 kamu emekçisi istihdam edilmektedir. Fabrikalar kapatılıncaya kadar çalışanların fabrikada devam edebileceği veya 4B kadrosuna geçiş yapabileceği ifade edilmektedir.

PANCAR FABRİKALARININ ÖZELLEŞTİRİLMEMESİ ÜLKE ÇIKARINADIR

Kamuya ait şeker fabrikalarının yeniden yapılandırılmaları konusunda gerekli yenileme ve modernizasyon çalışmaları yapılarak rekabet güçlerinin artırılmaları yerine sermayeye peşkeş çekmek doğru bir yaklaşım değildir.

Avrupa, son 15 yılda şeker fabrikaları başta olmak üzere şeker sektörünü yeniden yapılandırarak, pancar şekeri üretiminde rekabetçi bir konuma gelmiştir. Yıllık şeker tüketimi 2 milyon ton olan Fransa, yarı bedelle şeker ithal etmek yerine yılda 4,5 milyon ton şeker üretmeyi sürdürmektedir.

Türkiye’de de tarım ve sanayide sağladığı yüksek istihdam ve yan ürünlerinin hayvan beslemede kullanıldığı göz önünde bulundurularak şeker pancarı tarımı ve sanayisinin gerçek üreticilerin söz ve karar sahibi olduğu bir yapılanma içerisinde artan sürdürülmesi ülke çıkarınadır.

İlgili Terimler :
TemaFabrika